Koen Marijt

Afb. 1 Algemene begraafplaats in Noordwijk. Wikimedia Commons. Foto: Rudolphous, 2009.

We doen in Nederland goed ons best om onze cultuurhistorische objecten, gebouwen en andere bouwwerken te beschermen en te bewaren. Historische personen die iets betekend hebben voor ons land, eren we met een straatnaam of zelfs een standbeeld -alhoewel dat laatste de afgelopen maanden steeds meer ter discussie is komen te staan. Ook in de gemeente Noordwijk komen bovenstaande aspecten voor en worden burgervaders, gemeentesecretarissen en andere BN’ers -Bekende Noordwijkers- voor hun palmares met een straatnaam bekroond. Zo heeft burgemeester Pické (1866-1885) als een van de stichters van de badplaats een standbeeld en meerdere straten naar hem vernoemd gekregen. Ook Derk Bolhuis (1857-1940), die een belangrijke omnibusdienst onderhield tussen treinstation Piet Gijzenbrug en de badplaats, en Egbert de Groot (1851-1921), die ruim 46 jaar lang gemeentesecretaris was van de gemeente, worden in Noordwijk met een straatnaam geëerd.

Afb. 2 Een van de verwaarloosde grafstenen op de begraafplaats van Noordwijk. Foto: Koen Marijt, 2020.

Met de rustplaats van bovenstaande personen is het helaas minder goed gesteld. Sommige graven staan op de nominatie om geruimd te worden, omdat de leges al lange tijd niet betaald zijn of omdat er geen contact kan worden gelegd met familieleden die het dorp lange tijd geleden hebben verlaten. Andere graven vallen van ellende bijna uit elkaar. Dit geldt niet alleen voor de grafstenen van de eerdergenoemde heren, maar ook voor de zerken van lokale kunstschilders, politici en andere dorpsgenoten die mijns inziens veel voor Noordwijk betekend hebben. Zelfs het graf van de bekende letterkundige Albert Verwey (1865-1937) ligt er in erbarmelijke staat bij.

Afb. 3 Graf van de Nederlandse letterkundige Albert Verwey. Foto: Koen Marijt, 2020.

In Noordwijk is een werkgroep opgericht die cultuurhistorische graven van personen die zich op wetenschappelijk, economisch, politiek of ander vlak verdienstelijk hebben gemaakt voor de gemeenschap, wil behouden, opknappen en beschermen. Alhoewel de ideeën nog uitgewerkt moeten worden, ligt het raamwerk al aardig vast. Aan de hand van bepaalde criteria worden zogenaamde ‘eregraven’ in het leven geroepen die voor een bepaalde tijd bewaard en onderhouden zullen worden. Zo respecteren wij de laatste rustplaats van diegene die in het verleden belangrijk zijn geweest voor onze gemeente. Voor de doden tenslotte niets dan goeds!

Podcast Klara | Serie De Zonnekoning met Johan op de Beeck (duur: tien afleveringen)

Gesignaleerd door Laurien van der Werff

Van geen historische podcast heb ik zo genoten als van De Zonnekoning. In tien afleveringen van zo’n anderhalf uur neemt Johan Op de Beeck, schrijver van het gelijknamige boek, de luisteraar mee naar het hof van Lodewijk XIV. De podcast is een productie van de Vlaamse klassieke radiozender Klara en de afleveringen zijn dan ook voorzien van prachtige, soms pompeuze, barokke muzikale intermezzo’s – uiteraard geregeld van Louis’ hofcomponist Jean-Baptiste Lully.

Op de Beeck, schrijver van historische boeken en voormalig journalist en presentator, vertelt meeslepend en weet de luisteraar gedurende de lijvige afleveringen te blijven boeien. Geen aspect van het leven van de Roi Soleil blijft onbesproken – van zijn jeugd, ontmaagding, vele daaropvolgende liefdesescapades en maîtresses tot zijn dagelijkse wekritueel, gezondheidskwalen, karaktertrekken en daarmee samenhangende altijd groeiende honger naar meer macht (en meer eten). Maar er is ook ruimschoots aandacht voor de politieke context, bijhorende intriges en oorlogen, alsook voor belangrijke figuren uit Louis’ omgeving. Zoals voor zijn broer Filips van Orléans, ‘Monsieur’, en diens vermeende homoseksualiteit, travestie en ongelukkige huwelijk met ‘La Palatine’ – Elisabeth Charlotte van de Palts, wiens brieven worden voorgelezen en een intrigerend beeld van het leven aan Versailles geven.

Op de Beeck maakt geregeld gebruik van contemporaine bronnen, wat het relaas heel levendig maakt. Maar je kunt je soms afvragen of hij zijn bronnen wel altijd even kritisch heeft beoordeeld. Hij is zo nu en dan wat speculatief en makkelijk in het trekken van verbanden en conclusies. Dit zit het luisterplezier echter niet in de weg, het blijft een bingewaardige podcast waarin een grondig onderbouwd en uitgebreid, soms misschien wat aangedikt, beeld van de Zonnekoning wordt geschetst.

De podcastserie De Zonnekoning met Johan Op de Beeck is hier te beluisteren: https://klara.be/de-zonnekoning-0.

Klara heeft overigens ook een aantal andere historische podcasts gemaakt die zeer de moeite waard zijn, zoals De Castraten met Daan Esch, De Bourgondiërs met Bart Van Loo, Opus 14-18 met Johan Van Cauwenberge en andere podcasts met Op de Beeck: Napoleon.