Auteur: admin

Hollandse Studiën 26: C.M. Lesger, Hoorn als stedelijk knooppunt. Stedensystemen tijdens de late middeleeuwen en vroegmoderne tijd. 1990, 240 blz., ingenaaid, ISBN 9070403277, €29,-

bestel

Studie over de samenhang tussen demografische en economische ontwikkelingen in het Hoorn van de late Middeleeuwen tot het begin van de negentiende eeuw. Uitvoerig wordt ingegaan op de economische contacten van de stad met de buitenwereld en de evolutie van Hoorn als regionaal verzorgingscentrum. Binnen de hiërarchische stedenstructuur met Amsterdam als dominant centrum vervulde Hoorn een specifieke en beperkte functie. De kwetsbaarheid van die positie bleek in het derde kwart van de zeventiende eeuw. Als gevolg van internationale en regionale economische ontwikkelingen werd Hoorn van ‘zeestad’ tot een ‘landstad’. Zowel haar havenfunctie als regionaal verzorgende functie was aangetast, de werkgelegenheid liep terug en er zette een sterke bevolkingsdaling in. Deze studie is in 1991 bekroond met de studieprijs van de stichting Praemium Erasmianum.

Hollandse Studiën 25: J.G.M. Sanders, Waterland als woestijn. Geschiedenis van het kartuizerklooster ‘Het Hollandse Huis’ bij Geertruidenberg 1336-1595. 1990, 239 blz., ingenaaid, geïllustreerd, ISBN 9070403269, €29,-

bestel

‘Het Hollandse Huis’ was een kartuizerklooster, dat in de veertiende eeuw door de Hollandse edelman Willem van Duvenvoorde in de nabijheid van Geertruidenberg was gesticht. De lezer ontvangt een kijk op het geestelijk leven en de invloed van de Moderne Devotie daarop. Daarnaast ligt in deze studie een sterk accent op de economische ontwikkeling en de omvang en samenstelling van het klooster. In een viertal bijlagen worden de bezittingen van het klooster uitvoerig beschreven.

Hollandse Studiën 24: W.C.M. Wüstefeld, De boeken van de Grote of Sint Bavokerk. Een bijdrage tot de geschiedenis van het middeleeuwse boek in Haarlem. 1989, 152 blz., ingenaaid, geïllustreerd, ISBN 9070403250, €29,-

bestel

Haarlem gold in de Middeleeuwen als één van de meest vooraanstaande artistieke centra van de Noordelijke Nederlanden. In deze studie besteedt de auteur aandacht aan de boekproductie, het bezit van handschriften en vroeg drukwerk in Haarlem. Zij concentreert zich op de boeken van de parochiekerk van de stad, de Sint Bavo. De auteur heeft een deel van de middeleeuwse boekencollectie kunnen reconstrueren die bij de Reformatie verloren was gegaan. Voorts geeft ze antwoord op de vragen: waar bevond zich de boekenkamer in de kerk, wie schreven en illumineerden de boeken, wie waren de opdrachtgevers, hoe werd het boekenbezit onderhouden en hoeveel kostte dit alles? In de bijlagen zijn gegevens over onder meer schrijvers, kerkmeesters, boeken en munten uit Haarlemse archiefbronnen opgenomen.

Hollandse Studiën 23: R.G. Fuks-Mansfeld, De Sefardim in Amsterdam tot 1795. Aspecten van de ontwikkeling van een joodse minderheid in een Hollandse stad. 1989, 224 blz., ingenaaid, geïllustreerd, ISBN 9070403242, €29,- uitverkocht

uitverkocht

Dit boek belicht de geschiedenis van de sefardische gemeenschap in de republiek van de Verenigde Nederlanden, waarbij vooral de literaire weerslag in handschrift en druk beschreven wordt. De bouw van de synagoge bij het huidige Jonas Daniël Meyerplein was het tastbare resultaat van het feit, dat de Spaanse en Portugese joden, die onder druk van de Inquisitie naar onder andere de Republiek waren gekomen, in Amsterdam wortel begonnen te schieten. Amsterdam werd hun permanente woonplaats. De auteur besteedt onder meer aandacht aan het prestige, dat de Amsterdamse gemeente genoot, aan de verhouding tot het wereldlijke bestuur (Holland en Amsterdam), de verhouding tot de hervormde kerk en de contacten met de Hugenoten.

Hollandse Studiën 22: Criminaliteit in de negentiende eeuw. 1989, 125 blz., ingenaaid, geïllustreerd, ISBN 9070403234, €25,-

bestel

Dit is het eerste boek waarin een groot aantal aspecten van de negentiende-eeuwse criminaliteit en strafrechtsvervolging in kaart worden gebracht. In 1798 werd Nederland formeel een eenheidsstaat. Dit leidde ook tot uniformering en centralisering van de strafrechtspleging. Daarom probeerde de overheid te komen tot meer eenheid in de wetgeving. In deze bundel wordt nagegaan in hoeverre het gewest Holland daar invloed op had. Ook is er veel aandacht voor de wijzigingen in het politieapparaat en voor het particulier initiatief op het gebied van misdaadpreventie. Andere thema’s die aan bod komen zijn bijvoorbeeld het aandeel van vrouwen in de criminaliteit, de rol van het Openbaar Ministerie, nieuwe fenomenen als verdediging, hoger beroep en cassatie en de rol van de reclassering buiten de rechtszaal.

Hollandse Studiën 21: Karin Tilmans, Aurelius en de Divisiekroniek van 1517. Historiografie en humanisme in Holland in de tijd van Erasmus. 1988, 240 blz., ingenaaid, geïllustreerd, ISBN 9070403226, €39,- uitverkocht

uitverkocht

Hollandse Studiën 20: Stadsplattegronden. Werken met kaartmateriaal bij stadshistorisch onderzoek. Door P.J. Margry, P. Ratsma en B.M.J. Speet, 1987, 96 blz., ingenaaid, geïllustreerd, ISBN 9070403218, €19,- uitverkocht

uitverkocht

Historische stadsplattegronden zijn een rijke bron voor de geschiedenis van de ruimtelijke structuur van een stad. De inhoud en oorspronkelijke functie van deze kaarten, hun betrouwbaarheid en hun waarde voor stadshistorisch onderzoek zijn daarbij belangrijke aspecten, die echter lastig te beoordelen zijn. In deze studie wordt daarom het omvangrijke terrein van dit onderwerp behandeld. De ontwikkeling van de – klassieke en middeleeuwse – stadsplattegrond, een typologie van cartografisch materiaal en twee analytische verklaringsmodellen komen onder meer aan bod. Temmincks plattegronden van Rotterdam uit 1839 worden nader onder de loep genomen. Daarnaast bevat de studie vooral veel praktische wenken en biedt zo nuttige aanwijzingen voor al degenen die zich met stadshistorisch onderzoek bezighouden.

Hollandse Studiën 19: P.A. Hendrikx, De beneden-delta van Rijn en Maas. Landschap en bewoning van de Romeinse tijd tot ca. 1000. 1987, 176 blz.+kaarten, ingenaaid, geïllustreerd, ISBN 907040320x, €50,- uitverkocht

uitverkocht

Als in de loop van de elfde eeuw op tal van plaatsen begonnen wordt met de stelselmatige ontginning van de veen- en klei-op-veengronden, heeft het beneden-delta-gebied van Rijn en Maas al een geschiedenis van eeuwenlange bewoning doorgemaakt. De bodemgesteldheid en de loop van de grote rivieren hebben een belangrijke rol gespeeld in deze ontwikkeling. Aan de hand van vermeldingen van afzonderlijke nederzettingen in de geschreven bronnen van voor het jaar 1000, naamkundige gegevens en resultaten van archeologisch onderzoek schetst Henderikx een beeld van de geografische ontwikkelingen in het beneden-delta-gebied van Rijn en Maas vanaf de Romeinse tijd tot de elfde-eeuwse ontginningen. De verlande stroomruggen en de oeverwallen van de grote rivieren zijn gedurende lange perioden intensief bewoond geweest. De bewoning op het veen lijkt daarentegen weinig betekenis te hebben gehad, al bemoeilijken lacunes in de bronnen het onderzoek naar mogelijke nederzettingen in dit gebied.

Hollandse Studiën 18: D.J. Noordam, Leven in Maasland. Een hoogontwikkelde plattelandssamenleving in het begin van de negentiende eeuw. 1987, 202 blz., ingenaaid, geïllustreerd, tweede druk, ISBN 9070403196, €29,-

bestel

Historisch-demografische studie over Maasland waarin onder meer aandacht besteed wordt aan de economische ontwikkelingen en de gevolgen die deze voor de demografie hadden. Deze belangrijke dissertatie is geen traditionele dorpsgeschiedenis, maar een analyse van een plattelandssamenleving in de pre-industriële periode, in het bijzonder de jaren 1730-1823. De nadruk ligt op de economie en de demografie. In de studie komen vraagstukken aan de orde als waar mensen werkten, welke beroepen ze hadden en wat de gevolgen daarvan waren voor hun welstand en hun plaats in de samenleving. Daarnaast worden aspecten van demografische aard behandeld, zoals op welk tijdstip in hun leven mensen trouwden, hoeveel kinderen ze kregen en of ze uit het dorp zelf of van elders afkomstig waren.

Hollandse Studiën 17: Armoede en sociale spanning. Sociaal-historische studies over Leiden in de achttiende eeuw. 1985, 192 blz., ingenaaid, geïllustreerd, ISBN 9070403188, €19,-

bestel

Deze bundel beoogt bijdragen te presenteren op het terrein van de stadsgeschiedenis en richt zich concreet op de geschiedenis van Leiden. De bijdragen hebben betrekking op de ruimtelijke structuur (geografische invalshoek), de economisch-sociale structuur, sociale en de demografie. Belangrijke geografische en sociaal-economische basiselementen komen ter sprake en worden gerelateerd aan het fenomeen ‘stad’: was er sprake van een stedelijke ruimte, een stedelijke economie, een stedelijke sociale stratificatie, een stedelijk demografisc patroon etc.? Wat is er sinds 1978 zoal tot stand gebracht op het terrein van de stadsgeschiedenis?