Juryrapport Scriptieprijs 2018

De jury van de Holland Scriptieprijs had het moeilijk dit jaar, aangezien er verschillende goede tot zeer goede scripties waren ingezonden. Na uitvoerig beraad is de jury tot de conclusie gekomen dat de prijs dit jaar gaat naar Isabel Casteels voor haar scriptie De wereld in Enkhuizen. Kennis van overzeese gebieden tussen 1580 en 1600 (UvA Researchmasterscriptie, 2018).

Casteels heeft onderzoek gedaan naar netwerken in Enkhuizen die zich bezighielden met het vergaren van praktische kennis aangaande zeevaart, navigatie en overzeese gebieden. Bijzonderheid is dat deze netwerken geen academische oorsprong hadden en hun kennis deelden via de volkstaal, het Nederlands.  Mede dankzij de Amsterdamse uitgever Cornelis Claesz bereikte de Enkhuizense kennis een groter publiek, waaronder ook de academische wereld die veel waardering had voor het kenniscomplex dat door Enkhuizenaren was ontwikkeld. Bekende namen zijn Jan Huijgen van Linschoten, Dirk China, Lucas Waghenaer, Paludanus, François Maelson  en verschillende anderen.

Na de tijd van de voorcompagnieën en het overlijden van veel Enkhuizense partners nam Amsterdam als zeevaartkenniscentrum de rol over van Enkhuizen en kwam de VOC als stimulator centraal te staan. Het belang van Enkhuizen als oorsprong van Hollandse zeevaartkennis wordt in de bestaande historiografie weliswaar onderkend, maar het netwerk van personen dat aan de basis stond van deze kennis is daarbij onvoldoende belicht.

Casteels heeft het Enkhuizense kennisnetwerk nauwkeurig geanalyseerd en laat overtuigend zien hoe en waaróm dit zich heeft ontwikkeld op het einde van de 16de eeuw en hoe dit heeft kunnen bijdragen aan het ontstaan van een gemeenschappelijke identiteit. Onderzoek naar kennisnetwerken is een boeiend en oorspronkelijk onderwerp dat zij uitstekend heeft uitgewerkt. De jury waardeert bovendien haar heldere schrijfstijl en inspanningen om een onderwerp als dit op aansprekende wijze over het voetlicht te brengen.

De jury dankt tevens de andere inzenders voor de Holland scriptieprijs. Speciaal willen we daarbij noemen Lourens Schuijtemaker (MA scriptie UvA) voor zijn zeer diepgravende en veelomvattende onderzoek naar de agrarische geschiedenis van oostelijk West-Friesland tot 1811. Van de ingestuurde bachelorscripties willen we noemen die van Esmeralda Zwart (BA scriptie Erasmus Rotterdam) voor haar onderzoek naar de verhouding tussen Rotterdam en het Duitse achterland, in de jaren direct na de Tweede Wereldoorlog en de rol van de Rotterdamse Kamer van Koophandel daarbij.

Er kan echter maar één winnaar zijn en dat is in onze ogen Isabel Casteels. Van harte proficiat!